بایسته های فضای مجازی

اکنون که به لطفِ حضرت حق، بخش قابل توجهی از زندگی ما انسانها با فضای مجازی و رسانههای جمعی، گره خورده است و به نوعی با آن وابسته شدهایم، نیاز مبرم به وسعتبخشیِ دیدگاهها و بازشناسی جایگاه علمی و مردمی مخاطبان است!

آری! نیاز است نقطهنظرات، نگرشها، ارزشها و معیارهای مخاطب را عالمانه بشناسیم، به آنها احترام بگذاریم وانگهی بسی سنجیده علیه آنها حکم صادر کنیم!

شوربختانه با گسترش دامنهٔ فضای مجازی هنوز عدهای نتوانستهاند – شاید هم نمیخواهند- دامنهٔ اندیشه، خرد و بینش علمی و ادبی خویش را گسترش دهند و حوصله هم ندارند که از حوضچهٔ اندیشهٔ ناصواب خویش بر آیند و به چشمهسار زلال حقایق درآیند! – زهی سستی و دون همتی-.

برخی تازه به دوران رسیدهها هم به محض ورود به دریای متلاطم و ناپیداکران فضای مجازی، جانب عقل و انصاف و ادب را فرو میگذارند و سوار بر اندیشهٔ خام و ناپختهٔ خویش، بر حقایق و باورهای مخاطب میشورند و شاید برای برجسته کردن نام خود، بر شخصیتهای مطرح علمی، خرده میگیرند، غافل از آنکه به فرمودهٔ شیخ اجل سعدی شیرازی – علیه الرحمه-:

بزرگش نخـوانند اهـل خِـرد ∗ که نام بزرگان به زشتی برد

گفتنی است در گذشته پیش از آنکه شاگرد را نوشتن بیاموزند، به وی ادب نوشتن را آموزش میدادند، چنانکه علامه مناوی – علیه الرحمه- در کتاب گرانسنگ ”فیض القدیر: ۲۲۵:۱“ مینویسد: باری، یکی از اهل عجم نزد علامه بُقاعی – علیه الرحمه- آمد و از وی کسب اجازهٔ نوشتن/ خواندن درسِ حدیث نمود، علامه بقاعی به وی اجازه داد و آن شاگرد در همان آغاز چهارزانو نشست! علامه بقاعی با مشاهده حرکت آن نوآموز خطاب به وی گفت: «نیاز تو به ادب آموزی بسی بیشتر از احتیاج تو به دانشی است که برای فراگیری آن آمدهای!»

در هر حال، کاش همه دوستداران قلم، پیش از آنکه دست به خامه ببرند، اندکی با مطالعه کتابهای متون، بر اطلاعات و ظرفیت افکار خویش میافزودند و ادب نوشتن را نیک تجربه میکردند تا گرفتار غرور حالتهای قلم به دست گرفتن نشوند؛ چه که ناپختگی اندیشه و قلم، ناآگاهان را به بیراهه میکشاند و آگاهان را نسبت به قلم و اهل آن بدبین میکند که در هر یک زیانی است بس جبران ناپذیر!